Phong cách Địa Trung Hải lấy cảm hứng từ những ngôi nhà ven biển Hy Lạp, Ý, Tây Ban Nha và các vùng quanh biển Địa Trung Hải: tường trắng hoặc kem có chất vữa, vòm cong, sàn đất nung, dầm và đồ gỗ mộc, gốm, mây, vải lanh, cùng các mảng màu xanh biển hoặc màu đất. Không gian sáng, mát, hơi mộc và gợi cảm giác nghỉ dưỡng.
Với nhà ở Việt Nam, đây là một trong số ít phong cách phương Tây sinh ra cho xứ nắng, nên nhiều nguyên lý dùng được ngay: tường sáng hắt nắng, sàn mát chân, cửa có mái che. Nhưng vùng Địa Trung Hải mùa hè khô, còn TP.HCM có mùa mưa dài và độ ẩm cao, nên vật liệu và chi tiết phải tính lại.
Bài này đi từ gốc gác, ba biến thể chính, các yếu tố nhận diện, tới cách làm cho nhà phố, căn hộ và homestay, kèm bảng chọn vật liệu, các bước làm, ví dụ cụ thể, lỗi hay gặp và lúc nào cần người có chuyên môn.
Gốc gác: nhà của xứ nắng
Những ngôi nhà truyền thống quanh Địa Trung Hải được xây để chống nắng hè gay gắt. Tường dày bằng đá hoặc gạch giữ mát bên trong. Mặt tường quét vôi trắng để hắt bớt nhiệt. Cửa sổ nhỏ, có cửa chớp. Sàn lát gạch đất nung hoặc đá, mát chân. Sân trong, giàn leo, hiên có mái che tạo bóng râm.
Vòm cong xuất hiện nhiều vì là cách xây truyền thống để vượt nhịp bằng gạch đá, đồng thời mang dấu ấn của nhiều nền văn hoá đã đi qua vùng này. Lâu dần, vòm trở thành hình ảnh nhận diện của phong cách.
Đồ đạc thường làm từ vật liệu có sẵn tại chỗ: gỗ, mây, cói, gốm, sắt rèn. Màu sắc lấy từ thiên nhiên xung quanh: trắng của vôi, xanh của biển và trời, vàng và cam của đất, xanh xám của lá ô liu.
Khi đem vào nội thất hiện đại, những đặc điểm kiến trúc đó được giản lược thành ngôn ngữ trang trí: tường trắng có chất, vòm, gạch đất nung, gỗ mộc, gốm và vải tự nhiên. Người làm nhà ở TP.HCM không cần xây tường đá dày, nhưng nên hiểu vì sao các yếu tố đó tồn tại để biết giữ cái gì, bỏ cái gì.
Ba biến thể chính và nên chọn khi nào
Cách chia này quen dùng trong giới thiết kế, giúp chọn một hướng rõ ràng thay vì trộn lẫn.
| Biến thể | Đặc trưng | Hợp với | Cần lưu ý |
|---|---|---|---|
| Hy Lạp | Trắng vôi, xanh lam, vòm, đường nét đơn giản | Nhà biển, phòng nhiều nắng, homestay | Phòng tối dễ thành lạnh lẽo |
| Ý | Kem vàng, đất nung, gỗ sẫm, xanh ô liu | Nhà phố ít nắng, nhà nhiều đồ gỗ | Phòng hướng tây dễ nóng mắt |
| Tây Ban Nha | Đất nung, gạch hoa văn, sắt rèn, vòm | Nhà trần cao, biệt thự, nhà vườn | Dễ quá tải hoạ tiết ở không gian nhỏ |
So sánh chi tiết từng bảng màu nằm trong bài màu Địa Trung Hải: Hy Lạp, Ý, Tây Ban Nha.
Các yếu tố nhận diện phong cách Địa Trung Hải
Tường sáng có chất. Trắng vôi, trắng ngà, kem, với bề mặt vữa hoặc sơn hiệu ứng vôi có độ loang nhẹ.
Vòm cong. Ở ô cửa, hốc tường, cửa sổ, gương, đầu giường, tủ.
Sàn đất nung hoặc gạch thủ công. Cam đất, be, hoặc gạch hoa văn ở mảng nhỏ.
Gỗ mộc và gỗ sơn. Dầm gỗ lộ, cửa gỗ, bàn ăn gỗ to; tủ sơn trắng, xanh, kem.
Mây, cói, sắt rèn. Ghế mây, đèn mây, giỏ cói, tay nắm và lan can sắt rèn sẫm.
Gốm và gạch men. Bình gốm, đĩa treo tường, gạch men loang màu.
Vải lanh, cotton. Rèm, khăn bàn, bọc ghế màu trắng, kem, xanh nhạt, sọc đơn giản.
Kết nối với ngoài trời. Hiên, ban công, cửa mở rộng, chậu cây đất nung.
Điều chỉnh cho khí hậu TP.HCM
Mùa hè ven Địa Trung Hải khô, mưa chủ yếu vào mùa đông. TP.HCM nóng quanh năm và có mùa mưa dài với độ ẩm cao. Hai điểm khác này quyết định cách chọn vật liệu.
Tường vữa và sơn hiệu ứng vôi dùng được, nhưng nền tường phải chống thấm tốt, nhất là tường ngoài và chân tường tầng trệt. Sơn ngoại thất cho mặt ngoài phải là loại chịu mưa nắng, và tường trắng ngoài trời cần tính lịch sơn lại vì rêu và vệt nước mưa lộ rất rõ trên nền trắng.
Gạch đất nung mát chân nhưng hút nước, dễ bám bẩn và rêu ở chỗ ẩm. Trong nhà nên dùng loại đã xử lý bề mặt hoặc phủ chống thấm; ngoài hiên chọn loại chịu thời tiết. Đồ gỗ mộc phải được phủ kín, chân tủ không chạm sàn ướt.
Bù lại, nắng gắt ở TP.HCM lại là lợi thế: phong cách Địa Trung Hải cần ánh sáng, và phần lớn nhà phố có ít nhất một mặt đón nắng. Rèm lanh lọc nắng, mái hiên, cửa chớp gỗ vừa đúng phong cách vừa giúp nhà mát hơn.
Gió cũng là một phần của phong cách này. Nhà ven Địa Trung Hải mở cửa đón gió biển; nhà phố TP.HCM thường sâu và hẹp, gió khó đi tới phần giữa nhà. Giếng trời, cửa thông gió phía sau, vách ngăn có ô thoáng hình vòm giúp không khí lưu thông, giữ cho tường vữa và đồ gỗ khô ráo hơn trong mùa mưa, đồng thời tạo đúng những khoảng sáng tối mà phong cách này cần.
Chọn vật liệu cho từng hạng mục
Tường trong nhà. Sơn hiệu ứng vôi hoặc vữa trang trí cho mảng nhấn; sơn nước mờ màu trắng ngà cho phần còn lại.
Vòm tường. Gạch xây hoặc khung thạch cao trát hoàn thiện. Với căn hộ, ốp vòm vào ô cửa sẵn có.
Vòm đồ gỗ. Tủ, kệ, đầu giường: vòm cắt phẳng rẻ và dễ; mặt cong thật tốn công hơn. Chi tiết ở bài tủ, kệ vòm cong và cách xưởng uốn ván.
Sàn. Gạch đất nung đã xử lý, gạch men giả đất nung mờ, hoặc giữ sàn sẵn có và dùng thảm.
Tủ bếp, tủ áo. Cánh sơn trắng, kem, xanh; hoặc gỗ whitewash. Thùng tủ vật liệu chịu ẩm.
Dầm trần. Dầm gỗ giả ốp lên trần thạch cao cho nhà trần cao; nhà trần thấp nên bỏ.
Phụ kiện kim loại. Sắt rèn sơn tĩnh điện màu sẫm, đồng thau. Gần biển chọn loại chống gỉ.
Đồ rời. Ghế mây, bàn gỗ mộc chân to, ghế gỗ sơn, đèn mây hoặc gốm.
Các bước làm nhà theo phong cách Địa Trung Hải
Đi từ kiến trúc đến đồ rời giúp không phải đập đi làm lại.
- Chọn một biến thể. Hy Lạp, Ý hay Tây Ban Nha, dựa trên lượng nắng và đồ gỗ đang có.
- Kiểm tra chống thấm. Tường ngoài, chân tường, nhà vệ sinh. Xử lý xong mới hoàn thiện.
- Chốt vị trí vòm. Một kiểu cung, vài vị trí có chủ đích: ô cửa chính, hốc tường, gương.
- Chốt sàn và tường. Gạch, vữa, màu sơn. Xem mẫu thật dưới ánh sáng của căn nhà.
- Đi điện, đèn. Đèn vàng ấm, đèn hắt vòm, đèn thả bàn ăn. Chốt trước khi trát vữa.
- Đặt đồ gỗ cố định. Tủ bếp, tủ áo, tủ âm có hốc vòm, kệ.
- Thêm đồ rời và vải. Ghế mây, bàn gỗ, rèm lanh, gốm, chậu cây.
- Nghiệm thu và chỉnh. Sống vài tuần, xem chỗ nào cần thêm bóng râm, chỗ nào bị quá tải hoạ tiết.
Ví dụ: nhà phố ba tầng ở TP.HCM
Thử hình dung một căn nhà phố mặt tiền hẹp, sâu, ba tầng, tầng trệt làm phòng khách và bếp, mặt tiền hướng tây. Chủ nhà thích nhà trắng xanh kiểu Hy Lạp sau một chuyến du lịch.
Tầng trệt chọn tường trắng ngà sơn hiệu ứng vôi, sàn gạch men giả đất nung mờ để dễ lau nước mưa từ ngoài vào. Một vòm lớn ngăn phòng khách và bếp, làm bằng gạch khi cải tạo. Tủ bếp dưới sơn xanh lam, tủ trên trắng, mảng gạch thủ công men loang sau bếp. Bàn ăn gỗ mộc chân to, ghế gỗ sơn trắng.
Mặt tiền hướng tây nên không dùng xanh lam đậm ở cửa ngoài vì sẽ bạc nhanh; thay bằng cửa chớp gỗ sơn xanh xám nhạt có mái che. Tầng trên phòng ngủ dùng đầu giường vòm bọc vải, rèm lanh hai lớp, giữ tường trắng ngà trơn để phòng dễ ngủ.
Phần sâu bên trong tầng trệt ít nắng nên chuyển sang tông kem ấm hơn và đèn vàng. Kết quả là căn nhà vẫn nhận diện rõ phong cách Hy Lạp ở mặt tiền và khu bếp, nhưng không chỗ nào trông lạnh hay tối. Với chủ nhà ở căn hộ, các điều chỉnh tương tự nằm trong bài Địa Trung Hải trong căn hộ chung cư.
Lỗi khiến nhà Địa Trung Hải thành rập khuôn hoặc nhanh xuống cấp
Vòm ở mọi cửa. Vòm là điểm nhấn; quá nhiều thì mất tác dụng và tốn tiền.
Mỗi vòm một kiểu. Cung tròn, cung nhọn, cung dẹt lẫn lộn trông thiếu chủ đích.
Trắng tinh trong phòng tối. Cảm giác lạnh như phòng khám. Dùng trắng ngà, kem.
Xanh lam đậm ở mặt hướng tây. Bạc màu nhanh và loang.
Đất nung không xử lý ở chỗ ẩm. Bám bẩn, rêu, khó làm sạch.
Quá tải hoạ tiết. Gạch hoa văn, rèm hoạ tiết, gối hoạ tiết cùng một phòng.
Mua đồ trang trí "Hy Lạp" đại trà. Thuyền mô hình, phao cứu sinh, mỏ neo làm nhà thành quán ăn hải sản.
Bỏ qua chống thấm. Tường trắng là nơi vết ố hiện ra rõ nhất.
Đồ gỗ chân sát sàn ở tầng trệt. Nước lau nhà, nước mưa tạt làm chân tủ hỏng.
Khi nào cần người có chuyên môn
Mở vòm mới trên tường, nhất là tường có thể chịu lực, phải có kỹ sư kết cấu xem trước. Vòm trên ô cửa mới cần lanh tô hoặc dầm phù hợp; tự ý đục rộng ô cửa có thể gây nứt tường tầng trên.
Thay sàn sang gạch đất nung ở tầng trên, hoặc đổ thêm lớp vữa dày để tạo hiệu ứng, sẽ tăng tải trọng sàn. Với nhà cũ hoặc nhà có ý định nâng tầng, hỏi kỹ sư trước. Với căn hộ chung cư, hầu hết hạng mục cần đăng ký với ban quản lý.
Chống thấm tường ngoài và chân tường nên giao cho thợ có kinh nghiệm, vì làm sai thì lớp sơn trắng đẹp đến đâu cũng ố sau một mùa mưa. Phần đồ gỗ có vòm, cánh sơn màu, whitewash nên làm với xưởng có thể làm mẫu cho duyệt.
Khi đã có mặt bằng hoặc ảnh hiện trạng, có thể gửi kích thước từng phòng, vị trí cửa, hướng nắng và ảnh mẫu mình thích qua hotline 0918 832 283 hoặc email [email protected]. Xưởng TuBep.com sẽ tư vấn biến thể hợp với căn nhà, món đồ gỗ nào nên làm vòm, màu sơn nào chịu được nắng và báo giá theo danh sách cụ thể. Xưởng có đủ ván thường, E1 và CARB P2, sản xuất 1–3 tuần tuỳ quy mô, bảo hành 1–3 năm tuỳ hạng mục, và cũng nhận sơn lại, phục hồi đồ gỗ cũ để đưa vào căn nhà mới.
Câu hỏi thường gặp
Phong cách Địa Trung Hải có hợp với khí hậu Việt Nam không?
Khá hợp vì sinh ra cho xứ nắng: tường sáng, sàn mát, nhiều bóng râm. Chỉ cần tính thêm chống thấm, xử lý vật liệu cho mùa mưa và độ ẩm cao.
Địa Trung Hải và phong cách Hy Lạp có giống nhau không?
Hy Lạp là một biến thể của Địa Trung Hải, nổi tiếng với trắng và xanh lam. Ngoài ra còn các biến thể kiểu Ý và Tây Ban Nha thiên về màu đất nung, vàng đất.
Làm Địa Trung Hải có tốn kém không?
Phần đồ rời, sơn, vải không tốn nhiều. Chi phí lớn nằm ở vòm xây, thay sàn, gạch thủ công và đồ gỗ cong; có thể chọn vài điểm nhấn thay vì làm cả nhà.
Nhà phố hẹp có làm Địa Trung Hải được không?
Được, nên giữ tường sáng, chọn một vòm lớn làm điểm nhấn và dùng gương vòm để nhân ánh sáng. Phần sâu ít nắng chuyển sang tông kem ấm.
Có cần dùng gạch đất nung thật không?
Không bắt buộc. Gạch men giả đất nung bề mặt mờ dễ lau hơn trong nhà; đất nung thật cần xử lý chống thấm và chăm sóc nhiều hơn.
Phong cách Địa Trung Hải có lỗi mốt không?
Phần kiến trúc như tường trắng, vòm, gỗ mộc khá bền theo thời gian. Phần dễ lỗi mốt là đồ trang trí chủ đề biển, nên chọn ít và thay được.
