Whitewash là phủ một lớp trắng mỏng lên mặt gỗ rồi lau bớt, để màu trắng đọng lại trong thớ và vân gỗ vẫn lộ ra. Kết quả là vẻ gỗ bạc màu như phơi nắng gió biển lâu năm, rất hợp phong cách Địa Trung Hải và nhà biển.
Muốn đẹp và bền cần đúng ba điều: gỗ có thớ mở để màu trắng bám vào, xử lý được chất nhựa và tannin trong gỗ để màu không ngả vàng, và lớp phủ ngoài cùng là loại trong suốt không ố vàng theo thời gian. Bài này giải thích từng điểm và những gì nên hỏi xưởng trước khi đặt tủ whitewash.
Whitewash khác sơn trắng ở chỗ nào
Sơn trắng thông thường phủ kín mặt gỗ, nhìn chỉ thấy màu trắng, có khi còn thấy được thớ gỗ nổi dưới lớp sơn nhưng không thấy màu gỗ. Whitewash thì để lộ cả màu lẫn vân: màu trắng chỉ phủ mỏng hoặc chỉ đọng trong thớ, phần nền vẫn là màu gỗ.
Vì để lộ gỗ, whitewash không giấu được khuyết điểm. Mắt gỗ, vết nối, chỗ màu gỗ không đều đều hiện lên. Đây là lý do whitewash thường làm trên gỗ thật hoặc veneer gỗ thật, ít khi làm trên ván phủ in vân.
Mức độ trắng có thể điều chỉnh. Lau nhiều thì gần như gỗ mộc với chút ánh trắng; lau ít thì trắng đục, chỉ còn mờ mờ vân. Phong cách Địa Trung Hải thường chọn mức giữa: đủ trắng để sáng phòng, đủ vân để thấy chất gỗ.
Ở thị trường, một số mặt phủ công nghiệp in sẵn vân gỗ tông trắng bạc. Chúng dễ lau, đồng màu, rẻ hơn, nhưng là bề mặt in. Nên hỏi rõ báo giá là whitewash trên gỗ thật hay mặt phủ in vân.
Một điều nên biết trước: whitewash làm bằng tay nên hai cánh tủ cạnh nhau sẽ không trắng giống hệt. Chênh nhẹ là nét riêng của cách làm này. Nếu muốn cả dãy tủ đồng màu tuyệt đối, mặt phủ in vân hoặc sơn trắng kín sẽ hợp hơn.
Các cách làm whitewash phổ biến
Mỗi xưởng có biến tấu riêng; bảng này giúp hiểu khác biệt khi đọc báo giá.
| Cách làm | Làm gì | Hợp với | Lưu ý |
|---|---|---|---|
| Sơn trắng pha loãng rồi lau | Quét lớp sơn trắng loãng, lau bớt khi chưa khô | Hầu hết gỗ có vân rõ | Lau đều tay, làm từng tấm một |
| Sáp vôi hoặc bột trắng lấp thớ | Chà sáp hoặc bột màu trắng vào thớ mở rồi lau sạch mặt | Gỗ thớ mở như sồi, tần bì | Chải mở thớ trước thì trắng đọng sâu hơn |
| Sơn bột màu hệ nước pha loãng | Như cách đầu nhưng dùng hệ sơn gốc nước | Khi muốn lớp phủ ngoài cũng gốc nước | Khô nhanh, thợ phải làm nhanh tay |
| Mặt phủ in vân trắng bạc | Ván phủ sẵn vân gỗ tông trắng | Tủ bếp, tủ áo cần dễ lau | Không phải gỗ thật, vân lặp |
Chọn gỗ cho whitewash
Sồi là lựa chọn kinh điển. Thớ mở, vân rõ, màu trắng đọng vào thớ rất đẹp.
Tần bì cho vân to và sáng. Nền gỗ sáng nên whitewash ra tông trắng tươi.
Thông dễ làm nhưng cẩn thận mắt gỗ. Mắt gỗ thông có nhựa, lâu ngày thấm vàng qua lớp trắng. Cần lớp chặn nhựa.
Gỗ quá tối cho kết quả xám. Trắng phủ lên nền gỗ sẫm thành xám mờ, có thể đẹp nhưng không phải trắng bạc.
Gỗ thớ mịn khó giữ màu trắng. Không có thớ mở thì trắng chỉ nằm trên mặt, lau là đi hết.
Veneer gỗ thật làm được. Cần nhẹ tay khi chà nhám để không thủng lớp veneer mỏng.
Gỗ cũ tái chế rất hợp. Vết dùng và màu gỗ cũ làm whitewash có chiều sâu, đúng tinh thần nhà biển.
Gỗ phải khô và sạch dầu. Gỗ còn ẩm hoặc dính dầu thì lớp trắng không bám đều.
Vì sao gỗ whitewash bị ố vàng và cách tránh
Tannin trong gỗ. Một số loại gỗ như sồi chứa tannin, gặp lớp sơn gốc nước có thể bị kéo lên làm ố màu. Thử trên tấm mẫu trước.
Nhựa từ mắt gỗ. Gỗ có nhựa như thông cần lớp lót chặn nhựa ở mắt gỗ trước khi whitewash.
Lớp phủ ngoài ngả vàng. Một số loại phủ trong gốc dầu ngả vàng dần theo thời gian, rõ nhất trên nền trắng. Hỏi loại phủ được giới thiệu là không ngả vàng.
Ánh nắng trực tiếp. Gỗ dưới lớp trắng mỏng vẫn đổi màu theo nắng. Tủ cạnh cửa sổ hướng tây đổi màu nhanh hơn.
Khói dầu trong bếp. Tủ bếp whitewash gần bếp nấu bám dầu, ngả màu. Máy hút mùi tốt và lau thường xuyên là cần thiết.
Làm mẫu và để vài ngày. Một số hiện tượng ố chỉ hiện ra sau khi lớp phủ khô hẳn. Duyệt mẫu sau vài ngày, không duyệt ngay khi vừa làm.
Giữ một tấm mẫu đối chiếu. Cất tấm mẫu chỗ tối để sau này so màu, biết tủ ngả màu nhiều hay ít.
Whitewash trong bếp, phòng tắm và nhà biển
Tủ bếp whitewash rất hợp Địa Trung Hải, nhưng cánh tủ dưới gần bồn rửa và tủ trên gần bếp nấu là hai chỗ chịu nước và dầu nhiều nhất. Lớp phủ bảo vệ phải là loại chịu nước, chịu lau chùi; nếu không, cạnh dưới cánh tủ sẽ thâm sau một thời gian.
Phòng tắm ẩm nhiều nên chỉ dùng whitewash cho khung gương, kệ treo cao, hay cánh tủ lavabo có thùng chịu nước. Gỗ whitewash đặt ở chỗ đọng nước lâu sẽ thâm và bong lớp phủ.
Ở nhà biển, whitewash lại là lựa chọn thông minh: gỗ vốn đã bạc màu theo nắng gió, có thêm lớp trắng thì phần bạc màu tự nhiên ít bị lộ. Chỉ cần lớp phủ ngoài đủ bền với độ ẩm và hơi muối.
Nếu đang tính đặt tủ hay kệ whitewash, nên gửi ảnh màu mình thích, kích thước và vị trí đặt qua hotline 0918 832 283 hoặc email [email protected]. Xưởng TuBep.com sẽ tư vấn loại gỗ, cách làm whitewash và lớp phủ phù hợp với chỗ đặt, rồi làm mẫu để duyệt trước khi báo giá cuối. Đồ gỗ thật đang có trong nhà cũng có thể gửi ảnh, vì xưởng nhận sơn lại và phục hồi đồ gỗ, gồm cả làm lại bề mặt whitewash.
Câu hỏi thường gặp
Whitewash có làm trên ván MDF được không?
Ván MDF không có vân gỗ thật nên không làm whitewash đúng nghĩa. Muốn hiệu ứng trắng bạc trên ván công nghiệp thì dùng mặt phủ in vân hoặc veneer gỗ thật dán lên cốt ván.
Gỗ whitewash có bị vàng theo thời gian không?
Có thể, do tannin, nhựa gỗ hoặc lớp phủ ngoài ngả vàng. Chọn lớp lót chặn và lớp phủ không ngả vàng, rồi làm mẫu để vài ngày trước khi duyệt sẽ hạn chế được.
Whitewash và gỗ sơn trắng khác nhau thế nào?
Sơn trắng phủ kín, chỉ thấy màu trắng. Whitewash để lộ màu và vân gỗ, trắng chỉ đọng mỏng trên mặt hoặc trong thớ.
Tủ bếp whitewash có khó lau không?
Không khó nếu lớp phủ bảo vệ chịu nước và chịu lau tốt. Cánh gần bếp nấu và bồn rửa cần được chú ý nhất.
Gỗ nào làm whitewash đẹp nhất?
Gỗ thớ mở, vân rõ như sồi, tần bì. Gỗ thông dùng được nhưng cần chặn nhựa ở mắt gỗ.
Có thể whitewash lại đồ gỗ cũ trong nhà không?
Được nếu là gỗ thật. Phải tẩy hoặc chà bỏ lớp sơn, lớp phủ cũ để lộ thớ gỗ trước, công này có khi tốn hơn làm mới.
